camilpark

 

  श्रीरामपुरात आमची ती चाळ बहुजातिय आणि बहुधर्मिय होती श्रीरामपुरात आम्ही राहायचो ती चाळ बहुजातिय आणि बहुधर्मिय होती. आमच्या कुडाच्या घराला एका भिंतीला लागून आणि समोर अशी दोन मुसलमान घरं होती. दुसऱ्या भिंतीला लागून मराठा जातीचं घर तर समोर ओळीने तीन घरं माळी कुटुंबाची होती. दुसऱ्या एका टोकाला आणखी एक मुसलमान घर होतं. थोड्या अंतरावर असलेल्या एकमजली इमारतीत इतर जातींतली आणि मारवाडी समाजाची घरं होती तर चाळीच्या अगदी शेवटच्या टोकाला दगडी बांधकामाची बैठी घरं होती. चार दशकांपूर्वी श्रीरामपूर सोडून मी गोव्याला गेलो तरी मला ती सगळी घरं, तिथली कुटुंबे आणि या सर्व शेजाऱ्यांचे आपापसांतले व्यवहार अजूनही ठळकपणे आठवतात. लहानपणी मला आमच्या या शेजाऱ्यापाजाऱ्यांच्या वेगळ्यापणाची जाणिव झाली ती त्या घरांतल्या बायांच्या कपाळांवरुन. माझी आई दररोज सकाळी अंघोळ झाल्यावर कुंकवाचा करंडा समोर ठेवून आधी कपाळावर गोल मेण लावायची आणि त्यानंतर त्या गोलावर कुंकू लावायची. मेणामुळे बहुधा कुंकू कपाळावर घट्ट राहायचे. समोरच्या माळी घरांतल्या सगळ्या बाया मात्र कपाळावर मध्यभागी कुंकवाची आडवी बारीकशी चिर लावायच्य...

I have a dream: मार्टिन ल्युथर किंग (जुनियर) I have a dream, a song to sing हे ABBA या ग्रुपने गायलेले सत्तरच्या दशकातील गाणे माझे खूप आवडते आहे. गोव्यात धेंपे कॉलेजात हायर सेकंडरीत शिकताना ऐकलेले हेे सुंदर रोमँटिक गाणे आहे. अलिकडच्या काळात किबोर्डवर हे गाणे वाजवायलासुद्धा मी शिकलो आहे. या गाण्याचे शब्द, संगीत आणि आबा ग्रुपच्या गायिकांचा आवाज या सर्वांची एक वेगळीच जादू आहे. I have a Dream, a song to sing To help me cope, with anything If you see the wonder, of a fairy tale You can take the future, even if you fail I believe in angels Something good in everything I see I believe in angels When I know the time is right for me I'll cross the stream, I Have a Dream त्याशिवाय " I have a dream' याच शिर्षकाचे मार्टिन ल्युथर किंग (जुनियर) या आफ्रो-अमेरिकन नेत्याचे मानवी हक्क आणि समानता याविषयीचे भाषण मला अलिकडच्या काळात खूप भावले. मानवी इतिहासात अजरामर ठरू शकतील अशा भाषणांत पंडित नेहरुंचे 'नियतीशी करार' हे भाषण, अब्राहाम लिंकन यांचे गेटीसबर्ग येथील 'गव्हर...

  हा आफ्रिकन किंवा ब्लँक नेटिव्हिटीचा फोटो आहे. लाकडावर कोरलेले हे ब्लॅक नेटिव्हिटीचे शिल्प अनेक वर्षांपासून माझ्याकडे आहे. नेटिव्हिटी किंवा Nativity of Jesus म्हणजे ख्रिसमस किंवा नाताळ. या शिल्पात ख्रिसमसला सजवतात त्या क्रिब ( crib) किंवा गव्हाणीत जी मुख्य पात्रे असतात ती सर्व या शिल्पात आहेत. फरक इतकाच कि नेहेमीच्या ख्रिसमसच्या चित्रात जसे गोरेेगोरेपान, लालचुटुक ओठाचे बेबी जिझस, तितक्याच गौरवर्णाचे मदर मेरी, सेंट जोसेफ आणि आकाशातले देवदूत असतात तसे या चित्रात नाही. या शिल्पातला बाळ येशू, त्याची आई मारिया, सेंट जोसेफ आणि देवदूतसुद्धा चक्क घनदाट कुरळे केस असणारे काळे म्हणजे आफ्रिकन आहेत ! म्हणूनच मी या शिल्पासाठी `ब्लॅक नेटिव्हिटी' हा शब्द वापरला आहे. जसे आपल्याकडे मदर मेरीला साडीत आणि योसेफला धोतर आणि कांबळींसह दाखवतात अगदी तस्सेच येशू ख्रिस्ताचा जन्म इस्राएलमध्ये झाला, त्याअर्थाने तो आशियाई, मात्र संपूर्ण जगभर येशू आणि त्याच्या जीवनातील प्रसंग चित्रांत आणि शिल्पांत रेखाटले जातात ते पाश्चिमात्य लोकांप्रमाणे. याचे कारण म्हणजे हे चित्रे आणि शिल्पे साकारणारे लिओनार्दो द व्हि...

सांता क्लॉजची खरी ओळख समोरच्यांना कळली नाही, तो सस्पेन्स खूप वेळ टिकला तर त्यातली गंमत अधिक वाढते! पडघम  - सांस्कृतिक कामिल पारखे लेखक कामिल पारखे सांता क्लॉजच्या वेषात Mon , 24 December 2018 पडघम सांस्कृतिक नाताळ मेरी ख्रिसमस Merry Christmas पत्रकारितेच्या अभ्यासक्रमासाठी मी १९८५ साली लखनौत होतो. डिसेंबरची अखेर येऊ लागली, तसे मला नाताळाचे वेध लागले. पण लखनौमध्ये गोव्यासारखे ख्रिसमसचे वातावरण नव्हते. लखनौ विद्यापीठाच्या कॅम्पसमध्ये इंडियन फेडरेशन ऑफ वर्किंग जर्नालिस्टस आणि इंटरनॅशनल ऑर्गनायझेशन ऑफ जर्नालिस्टसने आयोजित केलेल्या या अभ्यासक्रमात देशातील विविध राज्यांतील पत्रकार सामील होते. गोव्यातून मी एकटाच होतो. सहभागी पत्रकारांपैकी बहुतेकांनी ख्रिस्तमसचा कधी अनुभव घेतला नव्हता. त्यामुळे लखनौत या पत्रकार मित्रांसह नाताळ साजरा करण्याचे मी ठरवले. माझ्या पत्रकार सहकाऱ्यांना नाताळचा आनंद देण्याचे, त्यांच्यासाठी सांता क्लॉज बनून त्यांना चकित करण्याचे मी ठरवले. नाताळाचे व कुठल्याही सणाचे, उत्सवाचे त्या काळात आजच्यासारखे बाजारीकरण झाले नव्हते. सांता क्लॉज...